Son dönemlerde Kıbrısrum toplumu içerisinde Kıbrıs sorununda hedeflenen çözüme karşı protesto sesleri duyulmaya başlandı.  Konuya ilişkin görüş ayrılıkları ve farklı yaklaşımlar iki bağımsız yönden gelmekle birlikte bunlar birbirlerine bağlıdır. Somut olarak ifade edecek olursak Yeni Ufuklar Partisi ve kilise liderliğinin bir bölümü federal çözüm hedefinin terk edilmesini isterken bunun yerine Londra ve Zürih antlaşmalarının daha  da iyileştirdiği bir birleşik devletin hedeflenmesi talebini ileri sürüyor. Diğer taraftan çok küçük bir Kıbrıslırum grup kamuoyu önünde yaptıkları açıklamalarında çok dikkatli olmakla birlikte bir biçim olarak konfederasyonu kabule hazır  görünümü veriyor.

     AKEL’in değerlendirmesine göre bu iki görüş farklı noktalardan hareketle birlikte ileri götürülmeleri durumunda ayni şekilde adanın taksiminin kalıcılaşması ve ada için tahmin edilemeyecek sonuçlarla bir gerginliğin yaratılmasına sonuca yol açacaktır.

       İki bölgeli, iki toplumlu federasyon, Kıbrıslılar tarafından özgür bir biçimde  seçilmedi.  Yunan cuntasının örgütlediği ve EOKA B’nin katıldığı  darbe ve  Türkiye’nin adayı işgali sonrası biçimlenen gelişmeler tarafından dayatıldı.  Kıbrıs Cumhuriyetinin birliğinin korunması için, Kıbrıslırumlar ile Kıbrıslıtürklerin birlik halinde ortak vatanlarının korunması için seçilen bir çözüm oldu.

       Adanın bütünlüğünün korunması arzusu, Birleşmiş milletlerin sürekli olarak aldığı kararları aracılığı ile de ifade edildi.  Makarios- Denktaş(1977) ve Kiprianu - Denktaş (1979) doruk antlaşmaları aracılığı ile de ifade edildi.

      Adanın birliğinin korunması eşitlik, insan haklarına  saygı, karşılıklı saygı koşullarında   Kıbrıslıların çoğunluğunun bilincinde de korunmalıdır. Kıbrıslırumlar arasında son dönemlerde yapılan bazı kamuoyu yoklamalarının endişe verici bazı sonuçlar verdiği  görülüyor.  Bu kamuoyu yoklamaları Denktaş’ın konfederal çözüm konusunda ısrarlı açıklamalar  yaptığı ve kilise liderliğinin bir kısmının   üniter devlet açıklamaları yaptığı bir ortamda gerçekleştirildi. Bu durumun bazı karmaşalar ve endişeler yaratması doğaldı ve kamuoyunda baz dalgalanmalar oldu.  Tüm bu duruma kamuoyu yoklaması yapanların soru biçimini de ilave edersek kamuoyu sonuçları büyük oranda izah edilebilir.

       İki toplumlu, iki bölgeli Federal çözümün terk edilmesi ne anlama gelir? Böylesi bir gelişme ülkemiz için ne gibi tehlikeler doğurur? Federal çözümün terk edilmesi adamızın bütünlüğünü koruma için önemli bir kalkanın otomatik olarak terk edilmesi anlamına gelir. Bu güçlü kalkanı Birleşmiş Milletler kararları ve uluslararası örgütün kendisi oluşturuyor.  üzerinde anlaşmaya varılan çözüm temelinin terk edilmesi, müzakere için isteyenin istediği olguyu müzakere masasına koymasını da beraberinde getirir. Uluslararası topluluğun istediği ve iki tarafın kabul ettiği temel konusunda uzlaşmanın zorlukları dikkate alındığında,  imkansız değilse de bir anlaşma üzerinde görüş birliği sağlanmanın ne kadar zor olduğu herkes tarafından görülebilir.

       BM kararlarının ve doruk antlaşmalarının terki  her ki taraftaki şövenist ve aşırı unsurlara  faaliyetlerini yükseltme, uzlaşmazlıklarını daha da artırma ve ayrılıkçı taksimci çözüm taleplerinde bulunma olanağı da yaratır. Şövenist ve aşırı  milliyetçi propaganda, Kıbrıs halkını daha da böler ve sonuçlarının önceden tahmin edilmesine olanak olmayacak olumsuz sonuçlara yol açar.

       Kıbrıs’ın çok özel zor bir dönemden geçtiğinin bilinci içerisindeyiz. Adanın kalıcı taksimi ve halkının bölünmesi  tehlikesi  her zamankinden fazladır. Bu ülkeyi seven ve ortak yaşam ve işbirliği alanına dönüştürmek isteyen herkesin onun yaşaması için mücadele etme görevi vardır. Kıbrıslırumlar ile Kıbrıslıtürklerin eşitliğine, insan haklarına saygıya, karşılıklı saygılarına dayalı  bir birliğin korunması için mücadele görevimiz var. Bunun yanı sıra hangi topluma ait olduğundan bağımsız bu ülkenin tüm ilerici insanlarının  BM kararlarının öngördüğü gibi federal bir çözümü, açık bir şekilde savunmasının büyük bir önemi var.  Bu şekilde Kıbrıs halkının ve Kıbrıs adasının birliğini de savunmuş oluruz.

Mayıs - 2000